Ma túy và giới

 

“Trong những năm gần đây, tình trạng nghiện hút ma tuý đã trở thành hiểm hoạ của toàn nhân loại. Không một quốc gia, dân tộc nào thoát ra khỏi ngoài vòng xoáy khủng khiếp của nó để tránh những hậu quả do nghiện hút và buôn lậu ma tuý gây ra....’’(Boutros Gali, nguyên Tổng Thư ký Liên Hợp quốc). Đúng vậy, ma túy thực sự là yếu tố gây ra những hệ lụy như: làm gia tăng tội phạm, bạo lực, tham nhũng, vắt cạn kiệt nhân lực, tài chính, huỷ diệt những tiềm năng quí báu khác mà lẽ ra phải được huy động cho việc phát triển kinh tế - xã hội, đem lại ấm no, hạnh phúc cho mọi người. Đồng thời, ma tuý còn đang làm suy thoái nhân cách, phẩm giá, tàn phá cuộc sống yên vui gia đình người sử dụng ma túy và chính bản thân của những người sử dụng, kinh tế, xã hội... Sau đây, với bài viết này chúng tôi những người đã và đang trực tiếp làm việc với nhóm người yếu thế, trong đó có người nghiện ma túy, xin chia sẻ một góc nhìn mới về mối liên quan giữa ma túy và giới.

 

Theo số liệu của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, tính đến tháng 9 năm 2014, cả nước có khoảng hơn 200.000 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, mặc dù không có số liệu thống kê chính thức nhưng các nhà chuyên môn ước tính phụ nữ chiếm khoảng 10% trong số người sử dụng ma túy. So với số liệu từ các năm trước thì hiện nay số phụ nữ tiêm chích ma túy đã tăng lên đáng kể. Tỷ lệ phụ nữ sử dụng ma túy có chiều hướng tăng lên. Năm 1996 chiếm 3,1% tổng số người nghiện, năm 2001 chiếm 3,8% và đến nay là 4,5%. Trong số này có tới trên 60% người thường xuyên hoạt động mại dâm và 50% nhiễm HIV/ AIDS[1].

 

Tỷ lệ phụ nữ sử dụng ma túy có chiều hướng tăng lên (Ảnh: Internet)

 

Tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác, nơi đa số người tiêm chích ma túy là nam, phụ nữ tiêm chích ma túy thường bị bỏ quên trong các chương trình can thiệp[2].Trong vài năm trở lại đây, mối liện hệ giữa phụ nữ và ma túy bắt đầu được chú ý, các nghiên cứu về chủ đề này được xem xét trong quy mô nhóm phụ nữ sử dụng ma túy, chiều hướng diễn tiến của nhóm này, các nguy cơ phụ nữ sử dụng ma túy gặp phải, và cách tiếp cận giảm hại của họ. Ngoài ra, các hướng tiếp cận về giới còn chỉ ra nguy cơ đối với nhóm phụ nữ trong mối quan hệ với nam giới tiêm chích ma túy (cụ thể là quan hệ tình dục).

 

Một số phát hiện từ các nghiên cứu về phụ nữ sử dụng ma túy cũng cho thấy phụ nữ tiêm chích ma túy có nguy cơ bị bạo lực và nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục và HIV cao hơn so với nam giới tiêm chích ma túy. Và quan hệ tình dục không an toàn (với bạn tình hoặc khách hàng đối với nhóm nữ mại dâm) có liên quan chặt chẽ đến hành vi nguy cơ của phụ nữ tiêm chích ma túy.[3] Tỷ lệ phụ nữ sử dụng ma túy được nhận các dịch vụ rất ít. Tại Hà Nội, 2/3 phụ nữ nghiện ma túy chưa hề nhận dịch vụ hỗ trợ giảm hại trong vòng 6 tháng trước đó như các chương trình phát bao cao su miễn phí, bơm kim tiêm hay tư vấn.[4] Như vậy, các nguy cơ liên quan đến bạo lực và HIV của phụ nữ nhiều hơn nam giới. Và phần lớn phụ nữ sử dụng ma túy chưa nhận được những dịch vụ hỗ trợ. Tuy nhiên các báo cáo chưa giải thích hoặc giải thích rất mờ nhạt nguyên nhân dẫn tới tình trạng này.

 

 Các nguy cơ liên quan đến bạo lực và HIV của phụ nữ nhiều hơn nam giới (Ảnh: Internet)

 

Một số nghiên cứu khác quan tâm đến khía cạnh giới với những giả thuyết liên quan đến phụ nữ làm mại dâm. Trong đó, ma túy được đánh giá như một phương tiện để kiểm soát và duy trì mạng lưới xã hội trong các dịch vụ ăn theo hoặc nhờ vào gái mại dâm. Ma túy được nhìn nhận trên hai phương diện nguyên nhân và kết quả. Cụ thể hơn, ma túy là nguyên nhân và là hệ lụy đối với phụ nữ hành nghề mại dâm. Khác với nam giới, đa số  phụ nữ tiêm chích ma túy luôn có  hoạt động tình dục. Tỷ lệ này ở Hà Nội là 75% và ở  thành phố Hồ Chí Minh là 92%. Trong số đó, 63% phụ  nữ tiêm chích ma túy ở  Hà Nội và  30% ở Thành phố Hồ Chí Minh coi mại dâm là  nguồn thu nhập chính. Phần đông nhóm này là các phụ nữ không có chồng, bạn trai chu cấp về kinh tế, hoặc phải chu cấp cho bạn tình thân thiết. Số còn lại là những phụ nữ không dám trộm cắp để kiếm tiền.

 

Bên cạnh đó, trong các kết quả đánh giá hành vi nguy cơ cao ở nam giới và vấn đề lây truyền HIV sang vợ / bạn tình, nữ giới được nhìn nhận là người nhận nguồn lây truyền HIV từ chồng hoặc bạn tình tiêm chích ma túy[5].Tuy nhiên hiện nay chưa có số liệu ở cấp quốc gia về số lượng các phụ nữ đã kết hôn thuộc nhóm có nguy cơ cao. Đồng thời cũng không có số liệu về việc sử dụng bao cao su hoặc các hành vi tình dục khác của nam tiêm chích ma túy với vợ hoặc bạn tình. Mới chỉ có một nghiên cứu định kỳ về tỷ lệ sử dụng bao cao su trong nhóm phụ nữ bán dâm và nhóm nam giới tiêm chích ma túy, nhưng không xem xét hành vi ở các nhóm khác như nhóm khách hàng nam giới của phụ nữ bán dâm tiêm chích ma túy hoặc nam lao động di cư [6]

 

Theo “Nghiên cứu phân tích tình hình người sử dụng ma túy ở Việt Nam dựa trên cách tiếp cận Quyền và nhu cầu” của tác giả Vũ Thị Thanh Nhàn, NXB Lao động – Xã hội, 12/2012”, đã cho thấy yếu tố giới thể hiện khá rõ trong quan điểm so sánh về nam và nữ sử dụng ma túy. Với các khuôn mẫu giới truyền thống, nam và nữ thường có khuôn mẫu riêng. Phụ nữ được trông đợi là những người đức hạnh, hy sinh, lo toan cho gia đình và chồng con thì những đặc điểm này thường không áp đặt cho nam giới. Những định kiến giới này cũng thể hiện khá rõ trong thái độ và hành vi của người dân cộng đồng đối với những người có HIV/AIDS: nam giới có hành vi thiếu trách nhiệm, buông thả bị nhiễm HIV dường như được chấp nhận một cách dễ dàng hơn một người nữ có HIV vì những hành vi “buông thả, sa đọa” của phụ nữ khó được tha thứ. Trong nghiên cứu này phụ nữ dù có bình đẳng nhưng việc con trai sử dụng ma túy cũng được nhìn nhận “thoáng hơn phụ nữ”.

 

Phụ nữ gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống (Ảnh: Internet)

 

Trong xã hội Việt Nam, việc đàn ông chơi bời đôi khi lại được cho rằng đó là “đặc điểm” giới nhưng phụ nữ nếu có những hành vi giống nam thì khó được thông cảm hơn và điều đó được coi là xấu xa, tồi tệ hơn nam giới nghiện chích. Do vậy với phụ nữ nghiện chích ma túy sẽ đối mặt thêm một khó khăn liên quan đến định kiến và các chuẩn mực giới mà xã hội gán cho họ.

 

Như vậy, từ những thông tin chia sẻ trong bài biết này chúng tôi có thể kết luận rằng mối liên quan giữa ma túy và giới được thể hiện rất rõ: phụ nữ sử dụng ma túy bị kỳ thị nặng nề hơn so với nam giới bởi những chuẩn mực giới tại Việt Nam thường trông đợi phụ nữ là những người hướng đến gia đình và chăm sóc con cái. Chính vì vậy người dân cộng đồng và cả nam giới sử dụng ma túy đều có xu hướng đánh giá xấu, đánh giá thấp những phụ nữ sử dụng ma túy.

Phòng Đào tạo (Trung tâm PSD)

 

Tài liệu tham khảo:

[1] Liên hiệp quốc tại Việt Nam (2005). Dự án hỗ trợ kỹ thuật cai nghiện và phục hồi ở trung tâm và cộng đồng AD/VIE/H86 của Cơ quan phòng chống ma túy và tội phạm.

[2] Martha Morrow, Dr Khuất Thị Hải Oanh, Ms Nguyễn Như Trang. 2011. Phụ nữ tiêm chích ma túy không chỉ là những con số. Nhà xuất bản Lao động Xã hội.

[3] Doreen Rosenthal, Trần Thị Kim Oanh. 2009. Lắng nghe những người mại dâm nữ tại Việt Nam: những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tình dục an toàn của họ khi quan hệ với khách hàng và bạn tình. Nhà xuất bản Thế giới.

[4] Ủy Ban Quốc gia phòng, chống AIDS, và phòng, chống tệ nạn Ma túy, Mại dâm, Tổng kết công tác và triển khai nhiệm vụ từ năm 2001, 2005, 2010, 2012.

[5] Martha Morrow, Dr Khuất Thị Hải Oanh, Ms Nguyễn Như Trang. 2011. Phụ nữ tiêm chích ma túy không chỉ là những con số. Nhà xuất bản Lao động Xã hội

[6] Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Báo cáo hoạt động cai nghiện ma túy năm 2010 gửi Ủy ban Quốc gia Phòng chống AIDS, Ma túy và Mại dâm, tháng 3 năm 2011).

 

VIỆN NGHIÊN CỨU TÂM LÝ NGƯỜI SỬ DỤNG MA TÚY PSD 
Địa chỉ: Tầng KT - Tòa nhà 21T1 - Khu đô thị Hapulico - 83 Vũ Trọng Phụng - Thanh Xuân - Hà Nội  
Điện thoại: 024.2024.8080  |  Hotline:  094.224.5474  |  Email: neovetuoisang@gmail.com 


+ PHẢN HỒI CỦA BẠN ĐỌC VỀ BÀI VIẾT:

Đánh giá bài viết

Họ tên (*): Email (*):

Nội dung (*): (vui lòng viết tiếng việt có dấu) Mã an toàn:   Thiet ke website pro

(Chào bạn, chúng tôi đang có một công trình nghiên cứu nên rất cần ý kiến đóng góp của bạn. Hãy tham gia bình chọn khi bạn ghé thăm website này. Trân trọng cảm ơn!)

THEO BẠN, NGHIỆN MA TÚY CÓ CAI ĐƯỢC KHÔNG?

  • Không
  • Ý kiến khác

DOANH NGHIỆP XÃ HỘI - VẬN TẢI TẤN SANG

Cung cấp các dịch vụ:

enlightenedTAXI TẢI - VẬN TẢI HÀNG HÓA

enlightenedCHO THUÊ XE DU LỊCH - XE TỰ LÁI

enlightenedCHUYỂN NHÀ - VĂN PHÒNG TRỌN GÓI

yeshttp://taxitaitansang.vn/

http://taxitaitansang.vn/

 

Banner bên trái
Banner bên phải