Triển vọng phương pháp cai nghiện ma túy của Viện PSD

Sáng nay phóng viên báo/đài đến Viện Nghiên cứu tâm lý người sử dụng ma túy (PSD) phỏng vấn học viên (HV) về kết quả cai nghiện của Viện. Viện này có thói quen, các phóng viên (PV) báo chí, truyền hình… ai muốn phỏng vấn HV điều gì cứ tự nhiên, thoải mái, kéo nhau ra phòng riêng làm việc, tự do, lãnh đạo Viện không để ý. Các PV có vẻ khoái, làm việc say sưa với các HV rõ đến 12 giờ, mới thấy vào phòng mình, tưởng để chào, ra về, không ngờ lại PV Viện trưởng mấy câu. Tóm lại có mấy ý thế này:

 

Phóng viên phỏng vấn PGS.TS. Mạc Văn Trang - Viện trưởng Viện PSD

 

 Phương pháp cai nghiện của PSD có gì mới?

Mới, như các bạn thấy, các HV rất tự do thoải mái, tự tin trả lời mọi câu hỏi của các bạn, họ không hề e dè, sợ hãi… Tại sao vậy? Vì chúng tôi thực hiện đúng khuyến cáo của Liên hiệp quốc: Coi người nghiện là bệnh nhân, họ được đối xử như thân chủ, được tôn trong nhân cách, nhân phẩm, nhân quyền, họ tự nguyện và được giúp đỡ để tự mình cai nghiện… Nói vậy, nhưng phải có một quy trình hợp lý và phương pháp khoa học mới tiến tới được như vậy. HV phải trải qua 4 giai đoạn:

Giai đoạn 1: HV và gia đình được tư vấn trực tiếp. Tại đây, bệnh nhân được các HV đã cai nghiện thành công trò chuyện, chia sẻ, giải đáp mọi điều… Người nghiện thấy rõ, mình đang mất hết: Sức khỏe, tâm hồn, quan hệ gia đình, xã hội, tương lai…Ai tin tưởng, quyết tâm làm lại cuộc đời, tự nguyện thì điền vào mẫu đơn, đăng ký xin vào cai nghiện. Tự anh nghiện thì tự anh cai nghiện, chúng tôi chỉ hỗ trợ thôi, không ai cứu được anh, ngoài bản thân anh…

Giai đoạn 2: HV tập trung ở Trung tâm “Nẻo về” dưới Hà Nam (xa quá, rất bất lợi, nhưng hoàn cảnh hiện nay phải chịu) để cắt cơn, phục hồi sức khỏe thể chất, tâm lý và hành vi xã hội. Giai đoạn này phải quản chặt, không cho tự do ra khỏi trại. HV phải “tập thể dục hành vi” hàng ngày và sinh hoạt nhóm để trở lại con người “bình thường”. Tuy nhiên HV được tôn trọng cá tính, được chia sẻ mọi điều và được giúp đỡ “cá biệt hóa, không ai giống ai”. HV nào đạt chuẩn “bình thường” thì được TỰ MÌNH đi xe buýt lên PSD ở Hà Nội trị liệu. Thường đi theo nhóm 3 - 4 người. Đây thực sự là một thử thách mức độ tự ý thức, làm chủ bản thân trong quá trình tái hòa nhập xã hội. Có HV sau hơn 1 tháng, có HV 2 tháng, có HV 3 tháng… mới đạt được chuẩn “bình thường” để đi trị liệu. Anh nào bỏ trốn, tái sử dụng ma túy thì lại bắt đầu rèn luyện lại từ đầu…Có anh “quay vòng” 2 - 3 lần. Tự anh mà. Mình làm mình chịu. Sao mấy bạn kia không tái sử dụng ma túy (TSDMT), còn anh thì mắc? Anh biết tại sao không? Đúng rồi? Vậy có quyết tâm làm lại thì giúp? Giúp cho con người tự chủ được hành vi là cực khó.

Giai đoạn 3: Chống tái SDMT bằng liệu pháp tâm lý tại PSD. Đây là phương pháp mới mang tính đột phá, đặc biệt của PSD. Các nơi có dùng tham vấn tâm lý phụ thêm các phương pháp khác, còn PSD chỉ dùng liệu pháp tâm lý. Ở đây có 3 công đọan trị liệu:

a/Giúp HV giải tỏa cơn thèm nhớ ma túy bởi các tác nhân kích thích. Có một nghiên cứu sâu về các tác nhân kích thích gợi lên cơn thèm nhớ ma túy từ các hình ảnh trực quan: nơi mua ma túy, nơi SDMT, bạn nghiện (ánh mắt, mùi mồ hôi, tiếng nói, cử chỉ…), các dụng cụ SDMT… Những hình ảnh này cũng như cơn khoái cảm, các trạng thái cảm xúc phê, sướng… đều được ghi nhớ trên vỏ não thành hệ thống động hình. Sau này chỉ cần 1 tác nhân nào đó kích hoạt là toàn bộ hệ thống hưng phấn, lan tỏa, các ký ức được hồi tưởng, liên kết với nhau… và cơn thèm nhớ ma túy xuất hiện, gây nên sự căng thẳng về tâm lý và thể chất, dẫn đến “Hội chứng cai” (nổi da gà, toát mồ hôi, cồn cào, nôn ói, đau đớn, vật vã, cảm giác dòi bò trong xương…). Nhu cầu, động lực cấp bách lúc này là thúc đẩy hành vi SDMT ngay để thoát khỏi trạng thái đau đớn. Các phương pháp khác đều hết sức tránh để HV xuất hiện cơn thèm nhớ ma túy. Ngược lại ở PSD lại yêu cầu HV kể lại, đã SDMT thế nào, và dùng dụng cụ trực quan gợi lên cơn thèm nhớ ma túy ở HV để HV xuất hiện “Hội chứng cai”. Lúc đó chuyên viên trị liệu (CVTL) giúp HV kỹ năng vượt qua trạng thái căng thẳng. Lần đầu rất khó khăn, trầy trật, nhưng vượt được. CVTL chốt lại: Đấy anh thấy chưa, anh không SDMT mà vượt qua được cơn thèm nhớ MT. Luyện lại kỹ năng và hướng dẫn về nhà luyện tập, ghi lại quá trình, kết quả… Buổi thứ 2, vượt qua cơn thèm nhớ MT dễ hơn một chút, và cứ thế đến buổi 15 - 16… HV hoàn toàn không còn “hội chứng thèm nhớ MT” trước các tác nhân, cho dù để ngay trước mặt. Vậy là tự khống chế, tự vượt qua được cơn thèm nhớ MT…

b/ Giúp HV giải tỏa cảm xúc tiêu cực. Nguyên nhân thúc đẩy hành vi SDMT còn vì các cảm xúc tiêu cực: bị kỳ thị, hắt hủi, bực tức, tự ái, lo âu, buồng chán, cô đơn… CVTL gợi lại cho HV nhớ lại, kể lại các cảm xúc tiêu cực, sống lại trạng thái đã trải nghiệm… Rồi CVTL giúp HV kỹ năng giải tỏa cảm xúc tiêu cực, lấy lại thăng bằng, dần tự chủ được các tình huống gây xúc cảm tiêu cực. Quá trình này cũng trải qua 15 - 18 buổi trị liệu.

c/ Giúp HV nhận diện và ứng phó với các tình huống nguy cơ tái SDMT. Quá trình này cũng diễn ra 15 – 18 buổi trị liệu.

Sau từng công đoạn trị liệu của giai đoạn 3 đều được đánh giá, và cuối cùng HV được kiểm tra, đánh giá chung để đạt chuẩn cai nghiện thành công.

Giai đoạn 4: Đồng hành, hỗ trợ HV hòa nhập xã hội trong một năm, sau cai nghiện. Các HV sinh hoạt CLB 1 tháng 1 lần, dể chia sẻ, giúp nhau vượt khó… Có những HV về nhà tự tạo việc làm, nhiều HV tham gia đào tạo nghề, làm việc tại một số cơ sở sản xuất của PSD. Một số HV này lại là các thành viên tham gia truyền thông về PCMT rất hiệu quả. Người sau cai phải có công việc làm khẳng định giá trị bản thân, tư cách công dân, dám công khai quá khứ sai lầm của mình, không còn sợ hãi, mặc cảm, dám sống như một con người bình thường trong xã hội, mới thực sự cai nghiên thành công bền vững. Mới 3 năm, PSD đã cứu được nhiều anh em như thế.

2. Triển vọng phương pháp cai nghiện của PSD có nhân rộng được ra không?

Tôi thấy phương thức cai nghiện của PSD theo quy trình 4 giai đoạn và 3 công đoạn đã được khẳng định thành công với đối tượng tự nguyện, tại cộng đồng. Chúng tôi đã tổng kết, biên soạn xong tập tài liệu hơn 200 trang để tập huấn, chuyên giao được cho những cơ sở muốn áp dụng phương pháp của PSD; sẽ trực tiếp “cầm tay chỉ việc” được cho các chuyên viên trị liệu đủ điều kiện tiếp thu phương pháp.

Hai là, chủ trương của Chính phủ, theo khuyến cáo của Liên hiệp quốc, rất ủng hộ phương thức cai nghiên tại cộng đồng, do đó rất ủng hộ PSD triển khai chuyển giao phương pháp này. Chúng tôi đã sẵn sàng.

Ba là, các địa phương, cơ sở có thật lòng muốn được chuyển giao và tự nguyện áp dụng phương thức của PSD hay không? Điều này không đơn giản, vì nhiều lý do lắm. Chúng tôi sẽ làm thử ở một vài nơi xem sao. Có lẽ bắt đầu từ Bến Tre “đồng khởi”, vì các nhà lãnh đạo ở đó rất mong đợi…

Ở ta chưa quan tâm, nhưng nước ngoài đã quan tâm đấy. Vừa qua Chủ tịch HĐQT Viện, ông Lê Trung Tuấn đi dự Hội nghị trao đổi về cai nghiện ma túy ở Malaysia, có đại diện 28 nước dự. Họ rất quan tâm phương pháp của PSD. Tuần tới một chuyên gia của Philippine sẽ sang tìm hiểu về PSD…

Tóm lại, mô hình cai nghiện tập trung không hiệu quả, việc tìm kiếm các mô hình cai nghiện tại cộng đồng đang đang đặt ra cấp bách. Trong đó PSD là một mô hình có nhiều triển vọng…

02/11/2016

PGS.TS.Mạc Văn Trang

VIỆN NGHIÊN CỨU TÂM LÝ NGƯỜI SỬ DỤNG MA TÚY PSD 
Địa chỉ: Tầng KT - Tòa nhà 21T1 - Khu đô thị Hapulico - 83 Vũ Trọng Phụng - Thanh Xuân - Hà Nội  
Điện thoại: 04.2024.8080  |  Hotline:  094.224.5474  |  Email: neovetuoisang@gmail.com 


+ PHẢN HỒI CỦA BẠN ĐỌC VỀ BÀI VIẾT:

Đánh giá bài viết

Họ tên (*): Email (*):

Nội dung (*): (vui lòng viết tiếng việt có dấu) Mã an toàn:   Thiet ke website pro

(Chào bạn, chúng tôi đang có một công trình nghiên cứu nên rất cần ý kiến đóng góp của bạn. Hãy tham gia bình chọn khi bạn ghé thăm website này. Trân trọng cảm ơn!)

THEO BẠN, NGHIỆN MA TÚY CÓ CAI ĐƯỢC KHÔNG?

  • Không
  • Ý kiến khác

DOANH NGHIỆP XÃ HỘI - VẬN TẢI TẤN SANG

Cung cấp các dịch vụ:

enlightenedTAXI TẢI - VẬN TẢI HÀNG HÓA

enlightenedCHO THUÊ XE DU LỊCH - XE TỰ LÁI

enlightenedCHUYỂN NHÀ - VĂN PHÒNG TRỌN GÓI

yeshttp://taxitaitansang.vn/

http://taxitaitansang.vn/

 

Banner bên trái
Banner bên phải