Đặc điểm tâm lý của người sử dụng ma túy

Sau một thời gian dài dung nạp vào cơ thể, ma túy đã tác động lên não bộ của người sử dụng ma túy (SDMT), làm thay đổi một hay nhiều chức năng tâm - sinh lý của họ. Do vậy, khi người SDMT có đủ ma túy để dùng thì họ cảm thấy thoải mái, sảng khoái. Khi không có ma túy, tâm trạng người SDMT thường trở nên tiêu cực: cau có, bực bội hoặc cô độc, u sầu. Tâm lý của người SDMT thường không ổn định, dễ thay đổi và đặc biệt trong giai đoạn điều trị cai nghiện thì những đặc điểm tâm lý này càng thể hiện rõ ràng.

Để hỗ trợ cho người SDMT một cách tốt nhất trong quá trình điều trị cai nghiện, người thân/người hỗ trợ/cán bộ điều trị cần nắm rõ được đặc điểm tâm lý của người SDMT theo từng giai đoạn. Tâm lý của người SDMT có nhiều sự thay đổi theo từng ngày, từng tuần trong quá trình phục hồi. Có thể xem xét đặc điểm tâm lý của người SDMT theo từng giai đoạn như sau:

Giai đoạn 1: Trước khi cắt cơn

Người SDMT vẫn trong quá trình sử dụng ma túy. Họ có sự mâu thuẫn, day dứt giữa việc từ bỏ hay tiếp tục sử dụng ma túy. Họ rơi vào trạng thái bất ổn, mất tập trung; thu mình lại và rất dễ bị khủng hoảng. Trong giai đoạn này, sự chia sẻ, lắng nghe, động viên từ người thân và bạn bè là vô cùng cần thiết. Họ cần được khuyến khích, thúc đẩy quyết tâm để cai nghiện.

Giai đoạn 2: Trong giai đoạn cắt cơn (khoảng từ ngày 1 - 15)

Đây là khoảng thời gian người SDMT chính thức ngừng sử dụng ma túy. Lúc này, người SDMT sẽ xuất hiện hội chứng cai (rối loạn sinh học) như: người mệt mỏi, ngáp chảy nước mắt, nước mũi, nổi da gà, vã mồ hôi, thèm ma túy, mất ngủ, dị cảm, đau mỏi cơ khớp buồn bực chân tay, chuột rút cơ, giãn đồng tử, tăng thân nhiệt… Trong đó, họ sợ nhất là triệu chứng dị cảm và mất ngủ. Người SDMT có thời gian nghiện lâu và sử dụng nhiều lần trong ngày thì các triệu chứng cai càng nặng.

Trong quá trình này, tâm lý người SDMT thường chán nản, tính khí thay đổi thất thường: khó chịu, cáu gắt. Lúc đầu, họ sẵn sàng phối hợp với cán bộ để tham gia điều trị, sau họ lại thay đổi ý kiến không muốn cai nữa. Tinh thần uể oải, không tự chủ được bản thân, nhiều khi họ đi lại lung tung, nói năng thô tục bừa bãi.

Đây là lúc người SDMT cần dùng 100% nghị lực để ứng phó với những khó chịu về thể chất và tâm lý. Do những đặc điểm này, người SDMT dễ bỏ dở điều trị hoặc bỏ trốn khỏi nơi cai nghiện. Vì vậy, giai đoạn này cần có biện pháp tư vấn để họ yên tâm điều trị.

Giai đoạn 2: Trong khi cắt cơn (khoảng từ ngày 16 - 45)

Trong giai đoạn này, sức khỏe của người SDMT dần hồi phục, hội chứng cai giảm đáng kể. Họ có thể tăng cân do ăn uống tốt hơn, ngủ ngon hơn. Tâm lý của họ cũng có sự thay đổi, họ trở nên vui vẻ, hòa đồng với mọi người xung quanh.  Họ nói về quá khứ sử dụng ma túy của mình, quyết tâm khẳng định sẽ không mắc lại sai lầm trong quá khứ nữa. Họ cũng thấy tự tin hơn, nghĩ mình đã thành công trong việc từ bỏ ma túy.

Tuy nhiên, đây lại là giai đoạn rất dễ tái nghiện nếu người SDMT không chủ động cảnh giác với các tình huống nguy cơ, như: Gặp lại bạn nghiện, đi qua nơi sử dụng ma túy trước đây… Sự lạc quan quá mức ở họ cũng có thể dẫn đến nguy cơ tái sử dụng ma túy.

Giai đoạn 3: Sau khi cắt cơn khoảng hơn 1 tháng

Người SDMT có sự phục hồi tốt hơn về thể chất ở giai đoạn này. Các triệu chứng của hội chứng cai dần dần hết, thường chỉ còn lại triệu chứng mất ngủ, đau nhức trong xương. Về tâm lý, lúc này người SDMT muốn có thêm nhiều bạn mới, khả năng suy nghĩ rõ ràng hơn, nhận thức rõ hơn về tác hại của việc sử dụng ma túy. Họ mong muốn được gia đình và cộng đồng đón nhận, tin tưởng, mong muốn có cơ hội để khẳng định bản thân.

Ngược lại, nếu người SDMT rơi vào tình trạng không có việc làm, bị kỳ thị và không được tôn trọng thì họ rất dễ xuất hiện trạng thái chán nản, mất niềm tin và có nguy cơ tái sử dụng. Do đó, người thân/cán bộ hỗ trợ  phải nắm bắt được những đặc điểm tâm lý này để định hướng phục hồi, sửa đổi hành vi, đưa họ tham gia các chương trình hoạt động nhóm, hoạt động tập thể để họ tiếp xúc với gương tốt, học hỏi kinh nghiệm những người đã cai nghiện thành công.

Tâm lý của người SDMT thay đổi theo từng giai đoạn, tùy thuộc vào quá trình phục hồi sức khỏe của họ. Trong quá trình hỗ trợ cho người SDMT, cán bộ điều trị cũng như người thân hay cần phải nắm được những đặc điểm tâm sinh lý của người nghiện ở các giai đoạn khác nhau để đưa ra biện pháp hỗ trợ phù hợp, giúp người SDMT có cơ hội được hoàn toàn từ bỏ ma túy; tái hòa nhập cộng đồng một cách hiệu quả nhất. 

Chuyên gia tâm lý Vũ Ngân - Viện PSD

VIỆN NGHIÊN CỨU TÂM LÝ NGƯỜI SỬ DỤNG MA TÚY PSD 
Địa chỉ: Tầng KT - Tòa nhà 21T1 - Khu đô thị Hapulico - 83 Vũ Trọng Phụng - Thanh Xuân - Hà Nội  
Điện thoại: 024.2024.8080  |  Hotline:  094.224.5474  |  Email: neovetuoisang@gmail.com 


+ PHẢN HỒI CỦA BẠN ĐỌC VỀ BÀI VIẾT:

Đánh giá bài viết

Họ tên (*): Email (*):

Nội dung (*): (vui lòng viết tiếng việt có dấu) Mã an toàn:   Thiet ke website pro

(Chào bạn, chúng tôi đang có một công trình nghiên cứu nên rất cần ý kiến đóng góp của bạn. Hãy tham gia bình chọn khi bạn ghé thăm website này. Trân trọng cảm ơn!)

THEO BẠN, NGHIỆN MA TÚY CÓ CAI ĐƯỢC KHÔNG?

  • Không
  • Ý kiến khác

DOANH NGHIỆP XÃ HỘI - VẬN TẢI TẤN SANG

Cung cấp các dịch vụ:

enlightenedTAXI TẢI - VẬN TẢI HÀNG HÓA

enlightenedCHO THUÊ XE DU LỊCH - XE TỰ LÁI

enlightenedCHUYỂN NHÀ - VĂN PHÒNG TRỌN GÓI

yeshttp://taxitaitansang.vn/

http://taxitaitansang.vn/

 

Banner bên trái
Banner bên phải